Psikolojikonuşma konusu
İki dilli insanların beyni sürekli iki dili birden açık tutup birini bastırıyor; bu sürekli "fren" egzersizi bunama başlangıcını ortalama dört-beş yıl geciktirebiliyor. Yani ekstra bir dil bilmek beyni yıllarca genç tutan bir spor gibi. Zorluk bazen neden bizi yıpratmak yerine güçlendiriyor?
— iki dillilik ve bilişsel rezerv (Bialystok)
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla.
benzer konular
- Bir dilin "sen" ve "siz" ayrımı varsa, o dili konuşan biri her cümlede karşısındakiyle arasındaki mesafeyi ölçmek zorunda. İngilizcede tek "you" var, bu yükü taşımıyorlar. Dilin bizi zorunlu kıldığı bu küçük hesap, ilişkilerimizi daha mı hiyerarşik yapıyor?
- Deneklere anlamsız bir çizgi gösterip "buna bir isim ver" dendiğinde, sivri şekle "kiki", yuvarlak şekle "buba" diyorlar; dünyanın her yerinde, her dilde. Yani sesler ile şekiller arasında gizli, evrensel bir köprü var. Kelimeler tamamen keyfi mi, yoksa seslerin bir "tadı, biçimi" mi var?
- Bir eylemi anlatırken İngilizce hareketin "nasıl'ını cümleye gömer ("koştu içeri"), İspanyolca "nereye'sini ("içeri girdi, koşarak"). Bu yüzden İngilizce roman okuyanlar hareket sahnelerini daha canlı hatırlıyor. Dilin dikkatimizi neye çektiği, dünyayı hatırlayışımızı mı yeniden yazıyor?
- Küçük bir çocuğa "bunu sen mi kırdın" yerine "bu nasıl kırıldı" diye soran dillerde büyüyenler, kazalarda "kim" yerine "ne oldu"ya odaklanıyor ve suçluyu daha az hatırlıyor. Yani dil, bir olayda kimi sorumlu tuttuğumuzu sessizce ayarlıyor. Adalet duygumuz gramerden mi besleniyor?
- Yeni bir dil öğrenirken sadece kelime değil, yeni bir "ben" de öğreniyoruz; çok dilliler "Fransızca konuşurken daha kibar, İngilizce konuşurken daha atılganım" diyor. Aynı beden, aynı ruh, ama dil değişince kişilik kayıyor. Kendimiz sandığımız şey, aslında konuştuğumuz dilin bize verdiği bir rol mü?