Bilimkonuşma konusu
Texas keskin nişancısı yanılgısı: önce ateş edip sonra hedefi mermilerin etrafına çizmek. Verideki örüntüleri sonradan seçip "bakın bir kalıp var" demek neden aldatıcıdır?
— Texas sharpshooter (keskin nişancı) yanılgısı
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla.
benzer konular
- Çoklu karşılaştırma problemi: yeterince çok şey test edersen, sırf şans eseri bir şeyin "anlamlı" çıkması kaçınılmazdır. Yüz soru sorup bir "evet" bulmak bir keşif midir?
- Kuzgun paradoksu: "bütün kuzgunlar siyahtır" demek, mantıken "siyah olmayan her şey kuzgun değildir" demeye eşit. Yeşil bir elma görmek gerçekten kuzgunlar hakkındaki iddiayı doğrular mı?
- Randomize kontrollü deney: katılımcıları şansa dayalı gruplara ayırmak, gizli farkları dağıtır. Neden "sadece gözlemlemek" çoğu zaman "neden"i bulmaya yetmez?
- Çift kör deney: ne katılımcı ne de araştırmacı kimin gerçek ilacı aldığını bilir. Sadece "bildiğimiz" bir şeyin sonucu bu kadar bozabilmesi ne anlatıyor?
- Plasebo etkisi: etkisiz bir hap bile, kişi işe yarayacağına inanınca gerçek iyileşme üretebilir. Zihnin bedeni bu kadar değiştirebilmesi, "gerçek tedavi" tanımını nasıl bulanıklaştırır?