Bilimkonuşma konusu
Bradford Hill kriterleri: sigara ve kanser gibi, deney yapamadığın yerde nedenselliği nasıl kanıtlarsın? Tutarlılık, güçlü ilişki, zamansal sıra gibi ipuçları bir araya gelince "neden" demeye hakkımız olur mu?
— Austin Bradford Hill, nedensellik kriterleri
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla.
benzer konular
- Karşı olgusal nedensellik: "X neden oldu" demek aslında "X olmasaydı bu da olmazdı" demektir. Hiç yaşanmamış bir alternatifi, geçmişi bilebildiğimiz kadar bilebilir miyiz?
- Belirme (emergence): sinir hücreleri tek tek düşünmez ama bir araya gelince bilinç doğar. Bütün, parçalarının toplamından fazla olduğunda bunu hâlâ parçalarla açıklayabilir miyiz?
- İndirgemecilik: her şeyi en küçük parçalarına inerek açıklayabilir miyiz? Biyolojiyi kimyaya, kimyayı fiziğe indirgeyince geçen yolda bir şey kayboluyor mu?
- Metodolojik natüralizm: bilim, açıklamalarını yalnızca doğal nedenlerle sınırlar. Bu bilimin bir gücü mü, yoksa bakabileceği yeri daraltan bir kör nokta mı?
- Cesur varsayımlar: Popper'a göre ilerleme, iddialı tahminler yapıp onları cesurca yanlışlamaya çalışmakla olur. Çok risk alan bir hipotez, temkinli olandan neden daha değerli olabilir?